© foto Annet Piek
© foto Annet Piek

Aan de verkiezing van de Wandelgemeente van het Jaar 2020 namen dit jaar ruim 30 gemeenten deel. Daarvan waren er drie die zich duidelijk onderscheidden qua wandelmogelijkheden en –faciliteiten: Winterswijk, Westerwolde en Berg en Dal.

Zij werden genomineerd en mochten zich opmaken voor de titelstrijd in 2020. Normaal gesproken wordt na nominatie van een gemeente alles in het werk gesteld om zoveel mogelijk stemmen van wandelliefhebbers te krijgen. Maar dát loopt dit jaar net even anders…

Alle drie de genomineerde gemeenten vinden het ten tijde van deze ontwrichtende coronacrisis niet gepast om de strijd met elkaar aan te gaan. ‘In deze tijd past samenwerking beter dan elkaar bestrijden. Iedereen in Nederland heeft momenteel andere, veel belangrijker zaken aan het hoofd’, aldus het gezamelijke standpunt van de drie gemeenten. De jury van het organiserende wandelmagazine ‘te voet’ en website tevoetonline staat hier vierkant achter: ‘Er gaat dit jaar niet door het publiek gestemd worden en derhalve zal er uit de genomineerde gemeenten niet één gekozen winnaar komen. In nauw overleg is inmiddels besloten dat alle drie genomineerde gemeenten de titel ‘Wandelgemeente van het jaar 2020’ mogen voeren.'

Ga in betere tijden gerust uit wandelen in Winterswijk, Westerwolde of Berg en Dal. Of in alle drie! De drie genomineerde gemeenten zullen je stuk voor stuk verrassen én imponeren met de uitzonderlijke wandelmogelijkheden die er zijn. Hieronder het verslag en de rapportage van onze medewerker van de wandeling in- en om Winterswijk.

Wandelen in de Achterhoekse stilte

De Achterhoek staat bekend om zijn coulisselandschap. Maar deze ‘mooiste’ wandeling door de buurtschap Woold trakteert ons niet alleen op een kleinschalig landschap, hij komt ook nog eens door een ongeëvenaard beekdal.

Stilte achtervolgt ons de hele wandeling. Alleen één keer wordt die uit de verte onderbroken door het geronk van een motorzaag. Maar dan zijn we al even onderweg door het betoverende coulisselandschap van de Wooldse buurtschap, met z’n boskavels, weilanden en houtwallen. Vroeger was er hier meer lawaai. Over de Oude Bocholtsebaan reden er in de 19e eeuw treinen van en naar Bocholt en Winterswijk. Aangelegd om steenkool uit het Roergebied te halen en de stoommachines van de textielindustrie in de Achterhoek van brandstof te voorzien. Nu ligt er alleen nog een opgehoogd spoorbed, met een zandweg en een fietspad. De kaarsrechte baan dwars door het land missstaat niet. Daarvoor is die teveel een incident in het sprekende coulisselandschap. Je hebt vanaf de baan juist een mooi uitzicht op dit glooiende landschap.


winterswijk2

Vochtig bos

Een waterpassage kondigt de Bekendelle aan. De naam zegt het al: de Boven Slinge slingert zich door een dal. Maar zo’n beekdal hebben wij nog niet eerder gezien! Het diepe dal wordt omgeven door een breed bos. Altijd al, want de vrijgelaten beek die bij hoog water buiten zijn oevers treedt, wordt door het bos nog enigszins in het gareel gehouden. Buitenbochten kalfden af, binnenbochten slibden dicht. En zo ontstond een beekdal met een heel eigen vegetatie. In het voorjaar zullen wij nog eens terug moeten komen om het tapijt van bosanemonen in de droge bosdelen en de dotterbloemen in de nattere stukken te zien. En wie weet dan ook de ijsvogel en de gele kwikstaart.

Voor we het beekdal verlaten, komen we bij de Berenschotse molen. Oorspronkelijk stond er een dubbele watermolen met twee vakwerkmolenhuizen. Nu staat er een enkele, flinke stenen watermolen.

Een ware hoevenzwerm

Vanaf de beek opent het landschap zich en krijgen wij meer oog voor de glooiende essen, de steilranden en de boerenhoeven die her en der in het land staan. De meeste hoeven zijn kleine boerderijen, maar wel karakteristiek: met aan één kant een gebroken daklijst, roodbruin geverfde houten gevelbetimmeringen en soms een gevelteken.

Op deze wandeling zien we vooral kleinere hoeven. Zij staan verspreid op dekzandkopjes, op zand dat na de laatste ijstijd is opgestoven. De boeren bemestten de arme zandgronden tot akkerland: de hoger gelegen essen. Uit kleilagen in de weilanden werd ’s winters leem gewonnen voor de productie van stenen. De leemkuilen en de veldoven, die wij eerder op de wandeling zagen, zijn de stille getuigen van het harde bestaan van de Achterhoekse boeren.

Aan het eind van de wandeling wordt de stilte toch nog verstoord door hobbykippen, al maken ze niet veel lawaai. Maar wat voor hobbykippen! Veelkleurige sierkippen met een kraag om hals en poten! Ze laten zich niet zo snel bewonderen. Pas als de haan het voortouw neemt, wagen ook de kippen het naar ons toe te lopen.

Tekst: Tom Kooiman

Informatie

  • Naam gemeente: Winterswijk        
  • Provincie: Gelderland
  • Aantal inwoners: 29.000
  • Aantal lokale wandelroutes: Wandelnetwerk met 30 routes; Lokale routes gemaakt door insiders: 39 routes
  • Aantal kilometer wandelpad: ca. 450 km
  • Percentage onverharde paden in gemeente: ca. 30%
  • Controle wandelroutes: Jaarlijkse controle
  • Wandelvierdaagse: Avondvierdaagse Winterswijk
  • GPS-routes: Geocaching 100% Winterswijk route, drie Abel Life routes
  • Routes op internet: www.100procentwinterswijk.nl/zien-doen/wandelen/wandeltochten-in-winterswijk; wandelnet.routemaker.nl/routeplanner/wandelen
  • Themawandelroutes: Winkie kabouter route; 11 x 10.000-stappenwandeling; Kommiezenpad; vijf Winterswijkse natuurwandelingen; Monumentenwandeling; Mondriaan Wandeling; Wandeling door de Franse tijd; Klompenpad
  • Wandelevenementen: Rode Kruis Wandeltocht; Noabertochten en Hamalandtocht van WF Evenementen; Wandelweekend Winterswijk
  • Langeafstandsroutes: Noaberpad; Scholtenpad
  • Overnachtingsmogelijkheden: vier hotels en pensions; 22 B&B’s; 30 vakantiewoningen; zes bungalowparken; 20 groeps­accommodaties; 12 reguliere campings; 11 minicampings
  • Bijzonderheden met betrekking tot wandelen: wandelnetwerk. Verder: stadswandelingen o.l.v. een gids door het centrum van Winterswijk; excursies/wandelroutes in natuurgebieden; grensoverschrijdende routes; en: belevingsapp Winvred neemt je mee naar bijzondere plekken.

    winterswijk