© foto Shutterstock
© foto Shutterstock

Als wandelaar heb je vast ooit kennis gemaakt met de teek. Vooral in de zomermaanden hebben we er last van; in de maanden juni en juli komen de meeste meldingen binnen op de website tekenradar.nl. Zij ontwikkelden een nieuwe app, die je kan helpen tekenbeten te voorkomen. De app laat je - als gebruiker van de app - de verwachte teken-activiteit in Nederland zien.

Voor de ontwikkelde tekenapp zijn door onderzoekers de maandelijkse tekenvangsten van de laatste tien jaar gecombineerd met weerdata en satellietbeelden. Zo is een model tot stand gekomen dat dagelijks voor elke vierkante kilometer in ons land een verwachting weergeeft hoeveel teken daar zijn.

Het aantal mensen dat in Nederland door een teek wordt gebeten vertoont  al jaren een stijgende lijn. Door het RIVM werden in 1996 600.000 tekenbeten geregistreerd, in 2007 waren dat er al 1,1 miljoen en in 2017 was dat aantal gestegen naar 1,5 miljoen. Teken lijken door onze warme zomers steeds beter te gedijen in ons land. Juni en juli zijn de maanden waarin je de meeste kans hebt door een teek te worden gebeten: dan wordt 50% van alle meldingen gemeld bijtekenradar.nl.

Het is een misverstand te denken dat teken alleen voorkomen in bossen en op heidevelden. Ook in parken, speeltuinen en tuinen zijn teken aanwezig. Het is zelfs zo dat plusminus één op de drie mensen bij tekenradar.nl meldt dat een teek werd opgelopen in de tuin. Het is dan ook sterk aan te bevelen dat als je buiten zijn geweest, je 's avonds goed na te kijken op teken. Vooral nu we midden in het tekenseizoen zitten.

Belangrijk om te weten over teken

  • Het risico van een tekenbeet
    Ongeveer 20% van de teken is besmet met een bacterie die de nare ziekte van Lyme kan veroorzaken. In totaal krijgen circa 1 miljoen mensen jaarlijks een tekenbeet.

  • Waar komen ze voor?
    Teken zijn te vingen in bossen, duinen, heidegebieden, beschutte weilanden, parken en tuinen.

  • Wanneer heb je de meeste kans te worden gebeten?
    Bij een temperatuur boven de 7 graden Celsius, dan worden teken namelijk actief. In de praktijk betekent dit globaal van maart tot en met oktober, met een piek in juni en juli.

  • Hoe herken je een teek?
    Een teek is heel klein, slechts 1 tot 3 millimeter. Nadat een teek net heeft gebeten lijkt ie op een klein, zwart puntje. Doordat de teek je bloed opzuigt zwelt hij na een paar dagen op tot een bruin of grijs bolletje ter grootte van een erwt.

  • Hoe bescherm ik mij tegen de teek?
    Draag in ieder geval gesloten en huidbedekkende kleding. Je kunt je sokken, schoenen en broek eventueel inspuiten met een insectenwerend middel. En smeer de eventueel overgebleven onbedekte huid in met anti-insectenmiddel dat DEET bevat. Maar let op: dit geeft geen 100% bescherming. Blijf dus altijd controleren!

  • Controleren op tekenbeten, hoe doe je dat?
    Kijk vooral op warme plekjes, zoals oksels, liezen, bilnaad, knieholten, achter je haargrens en je oren. Bekijk de korte film ‘Systematische tekencontrole’ hieronder.

  • Wat te doen als je gebeten bent?
    Haal de teek zo snel mogelijk weg! Pak de teek met een puntig pincetje of een andere tekenverwijderaar zo dicht mogelijk op de huid bij de kop vast en trek hem eruit. Vergeet niet hierna het beetwondje te ontsmetten. En noteer de datum en de plek van de beet.

  • Moet ik naar de huisarts als ik gebeten ben?
    Raadpleeg je huisarts als je huid op de plek van de tekenbeet verkleurt en als deze plek (ring) groter wordt. Dit kan tot zelfs drie maanden na de beet verschijnen. Ook bij koorts, spier- en gewrichtspijn in de eerste weken na een beet of bij gewrichts-, huid-, zenuw- of hartklachten is het verstandig een afspraak bij de huisarts te maken.

Meer informatie over teken en tekenbeten vind je op de websites van RIVM en Tekenradar.